Mendiko pago, lizar, haritz, pinu, etab.en artean hazi eta hezi garen lehorrekook ondo asko bereizten ditugu bakoitzaren hostoak, azalak eta egur-koloreak. Txikitatik arraunean dabilenak ur korronteak, mareak, haizeak, olatuak, etab. ondo ezagutzen dituen moduan. Bakoitzak dakienaz hitz egin beharko luke akaso eta nik ez dakit ezer asko, ez arraunaz ezta aizkoraz ere, baina aizkora txikitatik gertuagokoa izanik, bien arteko konparazio bat egiten saiatuko naiz.
Komentatu nahi dudan lehenengo puntua kirol saio bakoitzaren iraupena da. Arraunean, estropada normal batek 20 minutu irauten du. Aizkoran ere iraupena nahiko antzekoa izaten da saio askotan; ideia bat egiteko, 10 kanaerdiko lan bat egiteko puntako aizkolari batek behar duen denbora da 20 minutu. Kirolaren izaerari erreparatuz gero ere, badute antzekotasunik. Bietan, gizakia naturaren kontra ari da, teknika ezinbestekoa da eta gizakia berak egindako herramintekin ari da. Kirolariaren ezaugarriei dagokienez ere bada parekotasunik. Bietan pertsona indartsuak behar dira, bietan da garrantzitsua indarra eta teknika, eta bietan dute berebiziko garrantzia gerriaren eta besoen lanak. Erritmoari dagokionez ere antzekoak direla esan daiteke: 50 bat paladatara irtetzen dira traineruak; aizkolariak berriz 50 bat kolperekin hasten dira, eta gero erritmo hori 40 ingurura jaisten dute. Alderaketa honekin amaitzeko apustua aipatu nahi nuke: bietan da garrantzitsua apustua. Zer da estropada bat apustu edo norgehiagoka gabe? Eta zer aizkora saio bat apusturik gabe? (pena izan arren, aizkoran gehiegitxotan egiten dira erakustaldi-saioak).
Antzekotasun horiek guztiak horrela badira ere, egun, bada ezberdintasun garrantzitsu bat. Aizkora duela 20 urte baino maila baxuagoan dago eta arraunak berriz asko hobetu du. Aizkoraren kirol izaera gutxi garatu da eta arrauna berriz, profesionaltze bidean doa. Horregatik, aizkorazale porrokatua eta arraunzale handia naizen aldetik, pena ematen dit nire kirol maite baten etorkizuna bestearen bezain ona ez dela ikusteak. Espero dut, guztion artean, arraunaren bidetik aizkorak ere aurrera egingo duela. Pagoa eta itsasoa Euskal Herri beraren anai baititugu.
Jendea hasia da kinielak egiten; beno aspalditxo hasi zen. Pentsatzen dut kostaldean, beste konturik ez dela izango, baina lehorrean ere hasiak gara bi ostegunerako gure kinielak egiten. Larunbat iluntzean, astero bezala lagunekin sozidadean afaldu ondoren, arraun kontuan aritu ginen. Kontxa zen hizpide (besteak beste, Kontxa delako normalean arrauna ikusteko lehorrekook dugun gune nagusi eta ia bakarra). Logikatik hizketan, kinielan 5 talde seguru barruan jotzen genituen: Urdaibai, Castro, Orio; San Pedro eta Astillero. Beraz beste bi talderekin genituen dudak: Zarautz, Hondarribia, Pedreña, Kaiku...?
Baina logikak lehen ere leku gutxi du Kontxa aldean. Zazpi leku preziatu, eta batzuk kanpoan geratu behar. Kinielak egitea debalde da, baina apostu batzuk ere sortu ziren gure lagunartean. Batek Kaiku barruan baietz 100 euro. Beste batek, San Miguel ligako Ohorezko tandako bateren bat kanpoan baietz beste hainbeste... Ikusiko dugu. Argi dago, ordea, Orion eta Castron pasatakoaren ondoren, parekotasuna sekulakoa dela; eta duela hilabete kontuan hartuko ez ziren tripulazioak ere ezkerreko begiarekin bijilatzeko modukoak direla. Ikusiko dugu zeinek galtzen edo irabazten dituen 100 euroak.
OHARRA: Lotsagarria Donostiarrarena. Odonen, Etxezarretaren eta konpainiaren erabaki politiko batengatik kirol ikuskizunak eta arraunzaleek galtzea
Zoriontze hori argi utzi ondoren, alabaina, pare bat kritika egin nahiko nizkieke komunikabideek emakumeen arraunari eman dioten tratamenduari. Gipuzkoako txapelketa jokatu eta hurrengo goizean, irratia piztu eta ez nintzen enteratu gizonezkoetan zeinek irabazi zuen (emakumeena aldiz, titularretan eman zuten). Egunkaria hartu eta azaleko argazkian emakumeak ikusi nituen arraunean; telebista piztu eta berdin... Ulertzen dut, berdintasunari begira eta historikoki garrantzitsua izan zela lehen txapelketa hura; baina kirol ikuspegitik, hain gutxi garatuta dagoen kirol batean (emakumezkoen arraunean) niretzat berdin du Zumaia-Getariak irabazi edo Hondarribiak irabazi (badakit eurentzat ezetz eta barka biezadate). Kirol emaitzen ikuspegitik notizia gizonezkoan txapelketan zegoen eta ez emakumezkoenean; eta horregatik ez zait ongi iruditzen gizonezkoen txapelketa bigarren edo hirugarren planora eramatea emakumeena aurretik jartzeko.
Horrelakoetan maizegi gertatzen den moduan, diskriminazio positiboa negatibo bihurtzen da, eta mesede egin beharrean kalte egiten da. "Bakoitzari berea, Jaungoikoaren legea!"